Η Δανάη Α. Μπασαντή γεννήθηκε στην Αθήνα το 1993. Σπούδασε Αρχαιολογία, με ειδίκευση στην Ιστορία της Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ. Έχει δημοσιεύσεις στο λογοτεχνικό περιοδικό "(δε)κατά", συμμετείχε στο βιβλίο "Άνδρος 200 χρόνια"(2021 Εκδ. Νέα Διάσταση- Εν Άνδρω) και σε λεύκωμα της Ζωής Τηγανούρια "Η Μέρα του Ξεριζωμού" (2022). Είναι στη συντακτική ομάδα της ιστοσελίδας Frapress και διατηρεί δικό της blog το skepsuto.blogspot.gr. Συνεργάζεται ως επίτιμο μέλος με το Λύκειο Ελληνίδων παράρτημα Ραφήνας και ως εθελόντρια και ερμηνεύτρια με το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο.
- Δανάη μου, μίλησέ μας λίγο για το βιβλίο σου. Σε ποια εποχή αναφέρεσαι και σε ποιο πρόσωπο;
Το βιβλίο μου για παιδιά "Ο Δομήνικος από την Κρήτη" των εκδόσεων 24γράμματα είναι ένα ταξίδι γνωριμίας με τον σπουδαίο Κρητικό ζωγράφο, Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Οι αναγνώστες του βιβλίου θα ανακαλύψουν στοιχεία για την ιστορία της Κρήτης αλλά και την καθημερινότητα των ζωγράφων στην πρωτεύουσα του νησιού, τον Χάνδακα ( σημερινό Ηράκλειο). Βρισκόμαστε στα μέσα του 16ου αιώνα, στην εποχή της Ενετοκρατίας. Οι Βενετοί διοικούσαν την Κρήτη από τον 13ο αιώνα. Κατά την διάρκεια αυτών των αιώνων το νησί άκμασε και μετατράπηκε σε πολιτισμικό και εμπορικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου.
Εμείς συναντάμε τον κεντρικό ήρωα, το Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, σε ένα εργαστήριο εικόνων μαζί με άλλους ομότεχνούς του συμπατριώτες. Η μαθητεία του σε αυτό το εργαστήριο ήταν καθοριστική για την μετέπειτα πορεία του και την καλλιτεχνική του εξέλιξη.
- Πώς αποφάσισες να γράψεις για τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο;
Όταν ήμουν φοιτήτρια, το 2014, είχα επισκεφθεί την περιοδική έκθεση "Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος πριν από τον Ελ Γκρέκο" στο Βυζαντινό Μουσείο. Μπαίνοντας στην αίθουσα του μουσείου το πρώτο έργο που μαγνήτισε το βλέμμα μου ήταν ένας πίνακας του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, "Η προσκήνυση των Μάγων". Δεν θυμάμαι πόση ώρα τον κοιτούσα. Τα συναισθήματα που μου ξύπνησε ήταν πρωτόγνωρα. Τότε δεν γνώριζα πολλά για την ζωή του ζωγράφου, όμως αυτή η επαφή ήταν αρκετή για να μου δημιουργηθεί η ανάγκη να μελετήσω το έργο του.
Εκείνο το εξάμηνο παρακολουθούσα το σεμιναριακό μάθημα "Μεταβυζαντινή Ζωγραφική" της αείμνηστης καθηγήτριας ΕΚΠΑ, Μαρίας Κωνσταντουδάκη. Το μάθημα αυτό απαιτούσε γραπτή εργασία, κάτι σαν πτυχιακή. Επέλεξα να ασχοληθώ με τα έργα τριών ζωγράφων που γεννήθηκαν στην Κρήτη στα μέσα του 16ου αιώνα. Του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, του Μιχαήλ Δαμασκηνού και του Γεώργιου Κλόντζα. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, το 1453, πολλοί ζωγράφοι της βασιλεύουσας πήγαν πρόσφυγες στην Κρήτη και άνοιξαν εργαστήρια εικόνων στις μεγάλες πόλεις του νησιού, όπως και στον Χάνδακα. Οι Κρητικοί ζωγράφοι μαθήτευσαν σε αυτά τα εργαστήρια και παράλληλα οι Βενετοί κατακτητές έφεραν από την πατρίδα τους, έργα αναγεννησιακά στα οποία εξασκήθηκαν οι ντόπιοι. Γι' αυτό οι εικόνες των Κρητικών ζωγράφων αν και βυζαντινές είχαν πολλά στοιχεία αναγεννησιακής τέχνης. Κι ακριβώς αυτό το ζωγραφικό ύφος, οι μελετητές το αποκαλούν "Κρητική Σχολή". Είναι ένα πάντρεμα ανατολικής και δυτικής τέχνης, που συνέβη μόνο στην Κρήτη.
Αυτό το ιδίωμα χαρακτηρίζει και τα έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Από τα πρώτα έργα που ζωγράφισε στην Κρήτη έως τα τελευταία του στο Τολέδο. Οι μετέπειτα λεπτές και μακρόστενες μορφές του στους εμβληματικούς πίνακές του στην Ισπανία, εκτός από το κίνημα του μανιερισμού μας παραπέμπουν στις βυζαντινές μορφές των αγίων. Στο παραμύθι μου, θέλησα να αναδείξω την πολύ σημαντική Κρητική περίοδο της ζωής του Θεοτοκόπουλου που δεν είναι τόσο γνωστή, στο ευρύ κοινό.
-Εσένα τί συναισθήματα σου προκαλεί η εικόνα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου με θέμα την "Προσκύνηση των Μάγων";
Όπως είπα, η εικόνα αυτή ήταν για εμένα η αφορμή να μπω στο πολύχρωμο και γεμάτο συμβολισμούς σύμπαν του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Στο βιβλίο μου, γίνεται η αφορμή για τον αφηγητή-παππού να ξετυλίξει το κουβάρι της ιστορίας του Δομήνικου στον εγγονό του.
Σήμερα η "Προσκύνηση των Μάγων" εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα. Ελπίζω όσοι διαβάσουν το βιβλίο μου, να θελήσουν να επισκεφθούν το μουσείο και να δουν από κοντά την εικόνα.
- Σε προηγούμενες συνεντεύξεις σου, διάβασα πως η ιδέα να γράψεις το συγκεκριμένο βιβλίο πήρε σάρκα και οστά, κατά την διάρκεια της καραντίνας μέσα στον κορωνοιο, τί ήταν αυτό που σε κινητοποίησε να το γράψεις τότε;
Στη διάρκεια της καραντίνας, το 2020, έχοντας χρόνο και ηρεμία, σκέφτηκα να αξιοποιήσω την βιβλιογραφία που είχα μαζέψει στην πτυχιακή μου, το 2015. Διάλεξα λοιπόν, να καταπιαστώ με έναν από τους τρεις ζωγράφους της εργασίας, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, ο οποίος είναι παγκοσμίως γνωστός. Πάντα ήθελα να γράψω μια ιστορία που να φέρνει κοντά τις μικρότερες ηλικίες σε έργα τέχνης. Πιστεύω, ότι όλους μας αγγίζει η τέχνη, μικρούς και μεγάλους. Γιατί κατά κάποιον τρόπο, ακόμα κι αν δεν γνωρίζουμε τον καλλιτέχνη, την εποχή του ή την καλλιτεχνική του ταυτότητα , σίγουρα αυτό που βλέπουμε, το χρώμα, το σχήμα, η μορφή που έχει φτιάξει ο δημιουργός μας προκαλεί συναισθήματα, αναμοχλεύει βιώματα, μνήμες και συνομιλεί με την ψυχή μας.
- Μελετώντας το βιβλίο σου, μπορώ να πω πως αγάπησα αυτή την ιδιαίτερη μίξη ιστορίας και τέχνης. Πιστεύεις ότι τα παιδιά σήμερα αγαπούν την ιστορία και την τέχνη και πώς μπορούμε να τις καταστήσουμε προσιτές και ελκυστικές στα παιδιά;
Τα παιδιά σήμερα δυσκολεύονται να ακούσουν ή να διαβάσουν παραμύθια. Από την νηπιακή ηλικία πλέον, έχουν την τρομερή εξοικείωση με την κινούμενη εικόνα που προβάλλεται σε οθόνη είτε του κινητού , είτε της ταμπλέτας. Όμως, αν τους δώσεις ένα βιβλίο ακόμα κι εικονογραφημένο, δύσκολα καταφέρνουν να συγκεντρωθούν σε αυτό και να το διαβάσουν. Αν τους βάλεις να ακούσουν μια ιστορία χωρίς εικόνες, πάλι θα δυσκολευτούν. Χρειάζονται εξάσκηση και ερεθίσματα. Μια βόλτα την Κυριακή στο Μουσείο, ν΄ ακούνε παραμύθια και μουσική, αντί για βίντεο και ταινίες. Όλα τα παιδιά με την κατάλληλη παρότρυνση, μπορούν να μπουν στον κόσμο της τέχνης. Αλλά χρειάζεται μέριμνα και φροντίδα από τους γονείς και τους δασκάλους στο σχολείο.
- Με ποια άλλα εμβληματικά πρόσωπα της τέχνης θα ήθελες να ασχοληθείς;
Προς το παρόν δεν έχω κάποιον συγκεκριμένο καλλιτέχνη κατά νου. Το σίγουρο είναι, ότι θα προτιμούσα πάλι κάποιον Έλληνα ή Ελληνίδα. Έχω την αίσθηση πως τα παιδιά σήμερα αναγνωρίζουν την Μόνα Λίζα του Λεονάρντο Νταβίντσι ή τα Ηλιοτρόπια του Βίνσεν Βαν Γκογκ, αλλά δεν θα τους ήταν γνωστό κάποιο έργο του Φώτη Κόντογλου ή του Νίκου Εγγονόπουλου.
-Ποια είναι η άποψή σου για την σύγχρονη τέχνη;
Δύσκολη ερώτηση! Θα σου πω όμως το εξής, Αν κάτι μπορεί να εκφράσει συλλογικά συναισθήματα ή να σε ξυπνήσει και να σε προβληματίσει πάνω σε ζητήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα ή να σε κάνει να το συζητήσεις, τότε έχει πετύχει τον σκοπό του και μπορούμε να το κατατάξουμε στις μορφές και στις εκφάνσεις της σύγχρονης τέχνης.
- Ποια είναι τα όνειρά σου και τα μελλοντικά σου σχέδια;
Πέρσι διασκεύασα το βιβλίο μου "Ο Δομήνικος από την Κρήτη" σε θεατρικό έργο. Έβαλα περισσότερους χαρακτήρες και άνοιξα την πλοκή. Επειδή όμως, δεν γίνεται παράσταση για παιδιά χωρίς τραγούδι, ζήτησα από την μητέρα μου, Αλεξάνδρα Σκαμάγκα, να μου γράψει τραγούδια με μέτρο και ρυθμό Κρητικής μαντινάδας. Εύχομαι λοιπόν, να δω το θεατρικό έργο μου να παίζεται από κάποιον θίασο.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου